GULSUMAKÊ

Nisan 05, 2017 1 şîrove

Nisan 04, 2017 No şîrove

Mart 22, 2017 No şîrove

Mart 17, 2017 No şîrove

Mart 06, 2017 No şîrove

Mart 01, 2017 No şîrove

Şubat 14, 2017 No şîrove

Şubat 08, 2017 No şîrove

Şubat 04, 2017 No şîrove

Şubat 01, 2017 No şîrove

Ocak 31, 2017 No şîrove

Ocak 29, 2017 No şîrove

Ocak 27, 2017 No şîrove

Navê ya herî ciwan Zekya bû. Biçûya ku derê bê kil -jixwe çavên wê jî ji bo kilkirinê xweş mezin bûn- dernediket. Desmala xwe jî xweş girê dida, mirov fem dikir ku li ber eynika mala xwe ya du mezel û salonek de wextekî hêja derbas kiriye. Ya din Meryemê bû, pir pîr nîn bû lê ji qelewbûna xwe hebkî gir û biemr xuya dikir. Ya din jî Hacî Fatim, jineke pêncî salî û hurik bû. Sebeba hatina va her sê jinan piçkî cûda bû. Yanî ne ji bo sebê bû an jî ji bo vexwarina çayê. Ya herî ciwan, Zekyayê dersa xwendina Quranê dida herdu jinên din. Her ro, piştî nimêja nîvro, dora saet sê-çaran dihatin ba hev û dest bi xwendinê dikirin. Pêşî Hacî Fatim dihat, paşê jî Meryemê. Mala Hacî Fatim ji mala ya din nêztir bû û jixwe kengê bixwesta dikarîbû were mala keça xwe, mala Zekyayê. Hacî Fatim bi Yasinê dest pê dikir û heta ku Meryemê were ew dixwend. Bi dengekî tirsokî; wek zarokên şeş salî ku cara yekem li ber mamostaya xwe pirtûka xwe ya yekem bixwîne. Ji bo ku xeletî nebe jî hin caran çavên xwe yên nîvkor dikuskusand û jixwe bawer bi dengekî lerzok li ser Yasinê çi hebe ew dixwend. Piştî her kîteyeke wek pisîngeke ku di kêlîkeke de heft çêlîk anîbe dinyayê kêfxweş dibû, bêhneke kûr dikişand û demeke kin disekinî. Di nav van kêlîkan de tiştên tevlo mevlo, ecêb dihatin hişê wê. Hin caran destûr nedida serê wê tevlihev bikin lê hin caran jî nikaribû bêje bisekinin. Ji mêrê wê -ku zivistanan dihat bajêr lê nikaribû ji du mehan zêdetir li vira bimîne- yê li gund, ji kurê wê yê Emerika, ji keça wê ya piçûk ya rê-hez -ew a ku her roja ku derbas dibe ji mala xwe bi awayekî dûr diket, zanîngeh, bajarên mezin û kesên nenas, zarokên me dikin xerîb li hemberî me-, ji xwişka wê ya nexweş, ji birê wê ye pîr bigirin da heta haqê avê û cêrana meha derbasbûyî, her tişt dihat bîra wê. Ji nişka ve, Meryemê bi destên xwe yên mezin li derî dixist û Hacî Fatim jî ji nav wan fikrên tevlîhev derdiket û dihat vî alî. Dema ku ferq dikir ji nav wan ramanan derketiye, yekem wek xerîbekî li derdora xwe dimêzand, paşê mijara hatina vira dianî bîra xwe û di dawiyê jî diket nav civata Zekya û Meryemê. Ev rûniştina wan ya rojane zû zû nediguherî tenê dema ku diwestiyan û aciz dibûn mijara kurtepistan ji gund dihat bajêr, ji bajêr diçû gund. Wê kêlîkê çi ji mêjiyên wan derbas bibe ew dihat ber devê wan û derdiket nava salonê.

Zekya mamosteyeke ecêb bû, qalema wê ya kevin, sor û devik wendayî di destê wê de her yekî xeletiyên wan dijimart û ji wan re digot; "Di rûpelekî de heşt xelet zêde ne. Hûn herfa sê û tê li nav hev dixin." Meryemê jî; "Keçê welleh em li malê bilbil in. Li ba te em ditirsin." Û dewam dikir; "Helko (gundiyeke wan bû) hatiye Stenbolê û ji hevaleke xwe re gotiye ez Tirkî hîn bûme. Hevala wê jî gotiye ka bişitexile. Helko jî gotiye "Îpragaz merheba." Û diketin ber sebê de. Zekya jî ji van meselokan kêf distand, têr dikenî lê dema ku hîsa wendakirina qontrolê dihat bîra wê; nêzî nivîsê dibû û yeko yeko xeletiyên wan ji wan re digot. Zekya ji karê hînkirinê hez dikir û êdî di nav jinên taxa wan de navê wê bûbû "Mela Zekya". Ew di çavên hevalên xwe de gihîştibu qadeke bilind, biqîmet û hêja. Xwendina Quranê jixwe karekî dijwar bû, ji bo zarokên heft salî jî ji bo jinên heftê salî jî. Û hînkirina vê tiştê zehmettir bû, bi rêya hînkirina Quranê gellek heval ji xwe re çêkiribûn û êdî di taxa wê de tu kes nemabû ku silavên Zekya nagîhîje wan. Eyşo, Tenzo, Fatma, Sosin, Gulsum û hê gellekê din. Meryemê û Hacî Fatim hê roja xwe neqedandibûn û dixwendin.

Hacî Fatim bi dengekî zîz ku nexwaze peyvan biêşîne; tîpên li ser rûpela pêncemîn, rêza duyem dixwend, Ladeyna, muhterûn wella --û ayatû an ayatûllehûm...

Zekya jî ne dengekî hersbûyî lê bi dengekî ku xwendevan ji bîr nekin ku ew mamoste ye got; "Haciyê, yadê te dîsa got ayatûllehûm. Ne ayatûllehûm e, ayêtûllehûmê ye."

Meryemê jî demaku ev xeletî dibihîstin weke ku ya rast ji wan baştir dizanî, nez dibû û digot erê ayêtûllehûmê ye. Û tirhiya xwe ya morik-şîn rast dikir. Weke qelewbûn û girtiya wê dantela ku bi derdora tirhiya xwe ve kirîbû jî bes mezin bû. Morikên tirhiya Hacî Fatim jî qasê wê piçûk û xweşkok bûn. Bawerim her kes qasê giraniya xwe morikan distînê û bi tirhiya xwe ve dike. Bawerim jinek çiyayek e û tirhiya wê jî barê wê ye.

Ocak 26, 2017 No şîrove

Ocak 21, 2017 No şîrove

Benim çok az sesim titrer, vücudum titrer biriyle konuşmaya niyetlenirken. Çok korkarım yanlış anlaşılmaktan ama ölümden ve yaşlanmaktan korktuğum kadar değil.

Ve ben hiç birinin nefes alış verişine bu kadar uzun bir süre şahit olmamıştım kulağımda telefon, ama peki ya sen ona gerçekten içini döküp neler hissettiğini anlatırken ve diyeceklerim bitti ohh be! söyledim işte derken ve karşı taraftan bir tepki beklerken sadece horlama ve düzenli nefes alış veriş sesleri ile karşılaşırsan ne olur?

Koca bir hayal kırıklığı mı?

Yoksa o seni dinliyormuşçasına devam mı edersin?

Ben önce bir durdum, önce bir üzüldüm ve sonra konuşmaya, içimi sana dökmeye devam ettim. Biliyor musun bir sürü anımız geçti gözlerimin önünden (ne çok anı birikiyor farkinda olmadan), sonra Bogazici metrosuna giderken ikide bir arkama baktığımı hatırladım, kahroldum. Mp3 çalarımı açtım, müzik şahit olmalı üzüldüğüme dedim ( ben işte salak gulê, yalniz başina üzülmeyi bile beceremiyor) ve başladım yürümeye.

Hem sen beni ilk aradığında -ben uyumaya çabalarken yani- bu bir rüya mı değil mi diye çok kararsız kaldım ve telefonu nasıl açtığımı bile hatırlamıyorum. Bir ara seninle konuşmaya çalışırken ayaklarımı boşlukta sallanıyor gibi hissettim. Havada uçma ihtimalimi ve boşlukları hayal ettim. Kara delik, boşluk, uzay ve diğer bütün karanlıklar... Ve sen bana ne hissettiğini bimediğini söyleyince ayaklarım toprağa bastı, biraz yürüdüm. Biraz yürüdüm ve yoruldum. Biraz değil çok yürüdüm. Seni sana yalan söylemediğime ikna etmeye çalışırken buldum kendimi, şaşırdım. Ben bazen şaşırırım biraz. Sana karşı hep dürüst olmaya çalıştığımı/olduğumu söylüyorum ama biraz inanmıyorsun bana ve ben senin bu biraz inanmayaşına çok üzülüyorum. Hem biliyor musun ben neredeyse ilk defa birine/sana karşı çok dürüst olacağıma, gizli bir şeyin olmayacağına kendi kendime söz verdim. Keşke bunu bilip biraz dinleseydin beni. Ya da yüzüme baksaydın bir kere bütün o masada oturuşumuz boyunca. Ne biliyim yalnız bırakmasaydın beni. Belki benim yalnız kalmamaya ihtiyacım vardı. Ahh be sevdiceğim!!

Uzun bir geceden sonra titreyen telefonun sesine uyaniyorum ve salak bir mutluluk kaplıyor içimi. Salak diyorum çünkü sonrasında bu aramaya hem çok seviniyor hem de çok üzülüyorum. Açar açmaz facebook diyorsun ve ben de saaterce senin mesaji okuyup okumadığını dikizlemekten başka bir şey yapamadığımı ve çareyi en son dondurmakta bulduğumu söylüyorum. Sen de bana seni engellediğimi düşünüp o yüzden aradığını söylüyorsun yoksa büyük ihtimalle aramazmışsın. Ben çok üzüldüm ve biraz başım ağrıdı üzülmekten. Biliyor musun ben çok üzülünca başım ağırır, çenem tutulur ve kalbim sıkışır. En kötüsü de ne biliyor musun? Bunu bilen arkadaşlarımın sayısı o kadar az ki. Bir, iki, bilemedin üç... sen unutma, por favor! Hem insanlar beni çok duygusuz ve hissiz sanıyor. Çok hassas biri olduğumu biri olduğumu unutuyorlar beni eve yalnız goönderiyorlar buna Flàneur de dahil :/

Saat şimdi 03.35, ben bir süredir sana bu abidikkubidik şeyi yazıyorum ve sen uyuyorsun.

Uyuyamıyorum ben. Çok şey var düşünmek için ve ben aslında biraz da yorgunum. Ne dersin çıkar mıyım sabaha? Galiba hayır.

Kendine iyi bak

Gulêgulê

Ocak 14, 2017 No şîrove

Kasım 30, 2016 No şîrove

Kasım 09, 2016 No şîrove

Haziran 08, 2016 No şîrove

Mayıs 13, 2016 No şîrove

Nisan 23, 2016 No şîrove

Nisan 15, 2016 No şîrove

Baran dibarî lê bêbextiya min ev e ku rojên baranê ez her tim bi solên xwe yên kincokî an jî bê şemsiye me. Ji sermayê hez dikim û ji lipên barana ku hêdî hêdî dibarin jî. Dimeşiyan û min bihara ku bi qevzên hişk dihat hîs dikir. Rojên ecêb bûn. Geh dibû serma geh jî dibû rojek ji rojên havîna kurdistanê. Û hin rojan me çar demsal bi hev re didîtin. Sibehê payîz bû, nîvro havîn, ber evarkirî bihar û şevê zivistaneke pîs. Welhasil ez ê werim çîroka me, an jî em dikarin bibêjin kelevajî.
Wê roja sar, ez ji malê derdiketiyam û min dengê ciya xwe bihîst;
- Gulsuma, Gulsuma keça min ez ê îşev qernebiharan çêbikim tu jî bigihîje çaxê xwarinê û bixwe.
Roja ku li benda min ê ji serê min derbas bû û min got;
- Nikarim yade, saet deh û nivan ancax werim.
Payîz derbas bû, havîn çû, bihar gelekî nesekinî û zivastan hat. Ez di rêya mal de me. Di metroya ku diçe ber bi aliyê Teqsîmê ve rûniştîme û li kesên ku peya û siwar dibin dinêrim. Stenbol dereke ecêb e, her tişt di nav hev de ye. Lê ez ji qernebiharan zêdetir hez dikim.
Anha diçim malê û qernebiharan ku pêşî hatine kelandî, paşê jî di nav rûne de hatine qelandî xeyal dikim. Kêfxweş im lê dizanim dema ku birçi me pir gêj dibim. Pêşî ya xwe nabînim û qet nikarim baş bifikirim.
Hatim malê. Hebkî şil bûme lê tişt nabe ez ji baranê hez dikim û dibêjin baran ji porê re baş e. Min derî vekir lê bêhna qernebiharan ku min xeyal dikirin tune bû. Xemgîn bûm. Min ji diya xwe pirsî got;
- Here û ji xwe re germ bike.
Anha baştir im qernebihar li wira benda germbûyîne disekinin. Germ bûn ketim ser xwarina wan lê tiştek kêm e. Tehma wan ne wek berê y. Ne şor in ne jî kelê lê xweş nîn in, uffff.
Bawerim evîn jî tişteke wisa ye, dema ku sar dibe, dibe. Êdî tu çiqas germ jî bike nabe :/ çi tehm dimîne çi jî kelecan.
Gulsuma Demir

Mart 25, 2016 No şîrove

Sevgili çok kıymetli Oblomov;

Sana bu satırları yazarken insanların senin hakkındaki düşünceleri geliyor aklıma. Ben Oblomov der demez hemen sana "tembel" ve "yataktan çıkmaz" gibi etiketleri hiç düşünmeden yapıştırıyorlar. Ama bana soracak olursan, senin hayata olan bakış açın, düşüncelerin, yaptıkların, planladıkların, yapamadıkların bu iki sıfatla nitelendirilmemeli. Tembellik çok basit kalmıyor mu sence de? Sen tembel değil tam tersi ilginç bir şekilde fazla uyanıktın, her şeyin farkındaydın. İyi gözlemler yapar, kiminle nasıl, neyi, ne zaman konuşman gerektiğini bilirdin. Ama çoğunlukla muhabbet sarmaz hatta sen o muhabbetlerden nefret edercesine sıkıla sıkıla eve geri döner, kendini yatakta bulurdun.

Sana haksızsın demeyeceğim çünkü senin onların hayatına ilişkin yaptığın yorumlar o kadar yerindeydi ki bazen ben bile Oblomovlaşmak, onlardan uzak durmak ve kendimi yatağımda bulmak istiyordum. Gerçekten de bütün hayatlarının gösteriş üzerine kurulmuş olmasını fark etmek acı veriyor. Bu kadar da basit olmamalı bir hayat. Mal, mülk, mücevherler, kılık kıyafet hayatımızın merkezinde olmamalı, listenin en sonunda yer almalılar.

Bazen, bir yerden belli bir gelirim olsa ben de Oblomov gibi kendimi yatağıma bağlar mıydım? diye düşünüyorum. Ama iş derin düşünmeye gelince senin kadar cesaretli olmadığımı görüyorum. Sisteme, onunda dayattıkları ile arana koyduğun mesafe o kadar anlamlı ki. Hepimiz sürekli sistemden şikayet eder her şeyi, bütün kötü şeyleri ona yükleriz ve bunu yaparken de çok haklıyızdır. Ama iş sistemi hayatımızdan çıkarmaya geldi mi hepimiz süt dökmüş kediye döner, bir adım geri gideriz. Ve düşündüm de Oblomovluk beraberinde fazla düşünmeyi, plan yapmayı gerektiyor. Ama sen bütün bu plan ve projeleri yaparken zaman da çok hızlı akıp gidiyor ve sen ona yetişemiyorsun. Galiba en büyük sorun bu.

Neyse lafı çok fazla uzatmayayım kıymetli İlya İlyiç. Kendine çok iyi bak, doktor tavsiyelerini unutma! Temiz hava, yürüyüş ve biraz seyahat sana çok iyi gelecektir.

Selametle...

Gulsuma Demir

Mart 19, 2016 No şîrove

Sevgili ana karakter,

Seni senin yazdığın notlarından anlamaya ve tanımaya çalışmak biraz zor oldu. Çünkü kelimeler her zaman yeterli olmayabilir bir durumu anlatmak için yada belki yaşadığın şeyi ilk defa, yeryüzünde sen yaşadın ve buna isim vermekte zorlandın. Olabilir, hayat bu. Ama notlara &ben hasta bir adamım& lafıyla başlamak nerden geldi aklına? Hasta mısın, yoksa bir hasta olarak insanları ve hayatı anlamaya çalışmak daha mı kolay? Belki de olaylara cevap bulmak daha da kolaylaşıyordur bu kimlikle. Bilmiyorum, benim de kafam karıştı. Notlarının ilerleyen sayfalarında &her şeyi fazlasıyla anlamak bir hastalıktır; gerçek, tam manasıyla bir hastalık& diye bir cümle geçiyor. Yoksa senin de kast ettiğin bu muydu? Neler gördün ve yaşadın yeraltında? Hangi gerçeklerle yüzyüze kaldın ve şimdi bu haldesin?

Gerçekten kimsin sen? Bir kahraman mı, bir miskin-şirret bir adam mı? Sözlerinden, dile getirdiklerinden, yazdıklarından nasıl biri olduğunu anlamak zor. Hep bir ikilem içinde buluyorum kendimi. Evet, modern hayatı anlamaya çalışmak zor. Alıştığımız hayatlarımızı bırakıp; kendimizi bambaşka bir yerde görünce bocalamamak elde değil. Hatta çoğu kez insanlara düşman kesiliyor ve onlardan kurtulmak istiyoruz. Senin yeraltı dünyan da böyle bir yerdi sanırım. Kendine zaman ayırabildiğin ve kendinle yüzleşme imkanı bulduğu bir yer. Yeryüzüne gelince her şeyin çok değişti ve insanları anlamaya çalışmak bile zarar verdi sana. İnsanların bu hayata boş gelip boş gitmesi de üzüyor seni. Çünkü sen okumaktan ve öğrenmekten zevk alırsın. Ve tabii ki insanların aptal ve nankör olması da kızdırıyor seni. Bu durumda yapılacak çok şey yok gibi görünüyor. İnsanların kolay kolay nankörlükten vazgeç(e)meyeceklerini ikimizde iyi biliyoruz. İki seçenek var. Yeraltına geri dönüp orda yaşamaya devam etmek ya da nankörleri kendi hallerine bırakıp yaşamaya devam etmek. Karar verirken zorlanacağını adım gibi biliyorum. Ama sen seversin zor kararları ya da hiç beklenmeyecek bir şey yapıp hayatına bir nankör olarak devam edebilirsin.

Bu arada ismin neydi? Ne çok soru sordum dimi? Ama haklıyım. Notlarını okursan ne kadar çok çıkmazda olduğunu sende görecek ve bu soruları kendine soracaksın.

Selametle...

Gulsuma Demir

Mart 04, 2016 No şîrove

“Bir daha dünyaya gelme şansınız olsaydı, kim olarak gelmek isterdiniz?” Opppss… Yanlış oldu. “Birer nesne olarak gelme şansınız olsaydı ne olarak gelmeyi seçerdiniz? “diye soracaktım. Güzel bir kitap olmak hiç de fena gelmiyor kulağa ya da bir piyano ya da güzel bir tükenmez kalem ya da şık bir palto… Peki, kaliteli bir fötr şapka? Ne kadar da çok seçenek var. İşin içinden çıkmak zor gibi görünüyor. Ama ben kararımı vermiştim. Bir zıbın olarak ikinci hayatı yaşamaya hazırlamıştım kendimi. Her şeyimle, bütün varlığımla ya da bütün nesnelselliğimle. Evet güzel siyah bir zıbın -oldum olası sevmişimdir siyah iç çamaşırlarını-, atlet kısmında ince dantel detayları olan, askısının da incecik olduğu şık bir zıbın. Peki ben neden seçmiştim bir zıbın olmayı? Neden bir külot, atlet ya da pantolon değil de zıbın? Düşünüyorum da, sebepsiz seçmişim gibi hatırlıyorum. Ama bence bunun üzerine kafa yormalıyım. Elbet bir gün bu soru ile yüzyüze gelecektim ve bunun üzerine hiç düşünmemiş olmak, büyük bir terbiyesizlik olarak görülebilirdi. Ne olduğumuzu, nereden gelip nereye gittiğimizi bilmek, kendimiz için yapacağımız en güzel şey…

Evet, bir zıbının varlık nedeninin ne olduğunu anlamaya çalışarak başlayabiliriz. Bir külot ve bir atleti birbirine dikmişler ve buna zıbın demişler. Peki neden “külatlet” değil de zıbın? Bilmiyorum, insanları anlamak zor görünüyor bir zıbın olarak buradan bakınca. Bildiğim kadarıyla zıbınlar kadınlara özel olarak üretiliyor. Aahh! ♡ Ne güzel sadece kadınlara özel deyip konuyu kapatmayacağım ve bir varoluş sebebi analizi yapacağım. Ya da varolamama sebebi analizi de diyebiliriz. Zıbın dediğimiz, kadının bel kısmını güzelce kapatan, hasta olmasını engelleyen, üşütmesine engel olan iç çamaşırıdır tanımıyla karşılaşma oranı oldukça yüksektir. Peki neden bir erkek zıbın giymez, onlar hastalanmaz mı ya da beli üşümez mi onların da? Yoksa sadece çicekler mi hasta olur şu koca dünyada. Narin ve duygusal çicekler… Ya da neden bir kadın belini kapatmak için çok özel bir çaba harcasın. Parmaklarımızı, ayak bileklerimizi, kulağımızı kapatmak için özel bir çaba sarf etmiyorsak, bütün bu çabayı niye bel için gösterelim. Yoksa tahrik mi oluyor bazıları?…

Ufff neyse bütün bunları düşünüp böyle cevaplar bulmak çok üzücü. Ben zıbın olmaktan vazgeçtim. Hasta olmamak için kadınlar da gayet yünlü kazaklar giyebilirler. Hem hasta olmak isteyen hasta da olsun canım. Herkes kendisinden sorumludur. Hangi nesne olacağım konusuna gelince karar vermek uzun zaman alacak. Ama bir uçurtma güzel olabilir. Kendi kendine uçabilen cinsten olanlar…

Gulsuma Demir

Şubat 26, 2016 No şîrove

Şubat 23, 2016 No şîrove

Ji ber ku xêzkirina dîwaran pirî caran îllegal tê dîtin, di derengiya şevê de, bi piranî li taxên kenar wek taxên mixalif û karker lê dijîn tên çêkirin. Van fikrên di medyayê de an jî di qada kamusal de nikarin cîh bigrin pirî caran ji bo dewletê sûç dihundirînin.

Li Tirkiyayê xêzkirinên li ser dîwaran piranî bi komên çepgir tê zanîn. Gelek xwandekarên di nav van koman de li dîwarên zanîngehê û li kolanan fikrên xwe dineqişandin. Ser van xêzkirinên îllegal dihatin qebûlkirin, roja din bi boyaxa gewr ya şaredariyê dihate girtin.

Xêzkirinên dîwaran bi gelemperî di dema bûyerên Parqa Geziyê de ketin qada kamusal. Di dema van bûyeran de gelek xêzkirinên dîwaran yê afiriner di medyaya civakî de ketin nava tiştên herî pir tê parvekirin. Her çendî xêzkirinên dîwaran nebe jî boyaxkirina pepelûkên Stenbolê û piştî wê girtina bi rengê reş ji hêla şaredariyê ve derbarê xêzkirina dîwaran de delîlan di de me.

Di pevçûnên dawî yê li Kurdistanê ku dewlet ketibû pozîsyona “mixalefetê,” li qadên şer dirûşmên wek; “Esedullah, PÖH, JÖH, Pîçên Ermeniyan, Dewlet hat” li ser dîwaran hatibû nivisîn. Dewlet ku dixwest bi nivîsan li wir hebe, di heman demê de dixwest hukumraniya xwe bi sembolên li ser dîwaran nivisiye bi dest xe.

Nifşê nû yên xêzên dîwaran #hashtag

Xêzên dîwaran ku bi piranî bûyerên civakî bi bîr dixin, hiş û bîra mekanê zindî dihêlin, bi medyaya civakî re şiklên xwe guherandin. Ku em dikarin bibêjin hashtag nifşê nû yên xêzên dîwaran in di xûyabûna bûyerên civakî de rola sereke lîstin.

“Rêyek din ku li bajar bê jiyîn nîn e”

Bi sala 2016’an ve li piraniya taxên Stenbolê nivîsên kurdî li ser dîwaran hatin xêzkirin. Ez ketim pey van risteyên helbestên kurdî, gotinên kult yê kevneşopiyê, nivîsên derûnî û nêrîna xortên kurd dide der ku li ser dîwaran hatibûn xêzkirin. Piştî ku min bi A.K. re pêwendî danî, em li ser çîroka van nivîsên li ser dîwaran axivîn.

A.K. xwandekara Zanîngeha Stenbolê ye ku li taxên cur bi cûr nivîsan li ser dîwarên Stenbolê dineqşîne. Wiha bersiv dide pirsa me ya, tu çawa dikarî li cihên cur bi cûr nivîsan binivisî; “Ez xwe bi awayek wek Flaneura nûjen dibînim. Na ku hema di nava bajêr de derbas bibim, serê xwe bilind dikim û hewl didim li neqşên avahiyan binêrim. Helbet bandora xilasbûna ji tengavbûna bajêr jî di xêzkirina min de heye. Ez dixwazim bi nivîsên xwe li kolana her roj tê de derbas dibim baxçeyek xêzkim û kulîlkan li nav deynim. Bi vî awayê belkî gewrtiya bajêr hindik bibe û tengezariya wê bê kişandin. Di vê pêvajoyê de astengiya herî mezin ji bo min pereyê spreyê ye, ji ber ku ez xwandekar im.”

A.K. dibêje ku nivîsên li ser dîwar hewldana xwe nîşandayînê ye û sedema nivîsan çima bi kurdî dinivisîne waha bi lêv dike: “Ez naxwazim kurdî tenê girtiyê çar dîwarê malê be. Ku kolan perçeyek ji jiyana min a rojane ye û ez dixwazim di vê pariyê de jî zimanê xwe bidim nîşandayîn. Ger min li kolan helbestek bi kurdî bidîta dê ezê gelek kêfxweş bibûma, ez ji bo kesên din kêfxweş bikim li kolanan helbest dinivîsim. Bo xwe bigihînim zêdetir kesan di medyaya civakî û di bloga xwe de jî perve dikim.”

Wek piraniya nifşên kurd yê nû problema A.K. jî bi rêzimana kurdî re heye û A.K. wiha vê mijarê pênase dike: “Ji ber ku ez rêzimana zimanê xwe ji dû re hînbûm di van nivîsan de dibe mijara min. Her çiqas ez bi kurdî biaxivim jî; rêzimana ziman ez di zarokatiya xwe de an jî li dezgehek perwerdeyê hîn nebûm û her ji min re beyanî dixwiyê. Ev nelivkirina min a rêziman bû sedem ku ez beşa zimanasiyê bixwînim û her û her rêziman di jiyana min de be. Bê wî di nivîsên xwe de rolên ku ji hêla civakê ve hatî qebûlkirin dadaxim qada nîqaşê, wek mînak; Mêro Xwarin Çiye? Hemû nivîsên min yên li ser dîwaran wiha dikare bê pênasekirin; çi êş di nava min de hebe diherika ser dîwaran.”

A.K. ku hin caran bi hevalên xwe re li ser dîwaran nivîs xêz dike, sedema nebûna tirsa xwe wiha dide der: “Na, ez natirsim. Kî ditirse ji xêzkirina helbestan li ser dîwar? Ez ne baweri im ku sucek di vî karê de hebe.”

Jiyan: “Helbesta li ser dîwar û li kolanê bê xêzkirin bi hêztir e”

Di nav nivîsên A.K. ê ku li kolanan xêz kirî ye de risteyên ji helbestên Rênas Jiyan jî heye. Wek ku tê zanîn Jiyan jî yek ji wan kesan e ku herî zêde ji hêla xortên kurd ve tê hezkirin û şopandin. Ji bo vê mijarê me serî li fikrê Jiyan da. Jiyan got ku helbestên li kolanan hatî xêzkirin bêtir rihê helbestê dide der û waha berdew kir: Ez gelek kêfxweş bûm ji vê agahdariyê ku helbest li kolanan tên xêzkirin û helbestên min jî di nav de hene. Ji bo min bû mizgîniyek. Helbest ku dakeve kolanan bêtir cihê xwe digre. Helbest bo di pirtûkan de genî bibe, bireze nay nivîsandin. Rûhê jiyanê di kolanan de ye û li kolanan de baştir diherike dilê mirovan. Helbesta li ser dîwar û li kolanê bê xêzkirin bi hêztir e

Nûçe: Aziz Tekin

Bo tirkiya nûçeyê: http://bianet.org/biamag/siyaset/171865-istanbul-sokaklarinda-kurtce-yazilamalar

Şubat 12, 2016 No şîrove

Klasik İbranice ve Latince dillerinde On Emir anlamına gelen Decalogue, dini inanışa göre, Sina Dağı'nda Tanrı tarafından 2 taş tablet üzerinde verildiği söylenen bir dizi dini ve ahlaki öğretiler bütünüdür. Bu öğretiler şu şekildedir;

•Karşımda başka ilahların olmayacak.

•Kendin için oyma put, yukarda göklerde olanın, yahut aşağıda yerde olanın, yahut yerin altında sularda olanın hiç suretini yapmayacaksın, onlara eğilmeyeceksin ve onlara ibadet etmeyeceksin.

•Yehova'nın, Rab'ın ismini boş yere ağıza almayacaksın.

•Sebt gününü takdis etmek için onu hatırında tutacaksın. Altı gün işleyeceksin ve bütün işini yapacaksın, fakat yedinci gün efendin Rab'e Sebttir. Sen ve oğlun ve kızın, kölen ve cariyen ve hayvanların ve kapılarında olan garibin hiçbir iş yapmayacaksınız. Çünkü Rab gökleri, yeri ve denizi ve onlarda olan bütün şeyleri altı günde yarattı.

•Babana ve anana hürmet edeceksin.

•Öldürmeyeceksin.

•Zina etmeyeceksin.

•Çalmayacaksın.

•Komşuna karşı yalan şahitlik yapmayacaksın.

•Komşunun evine tamah etmeyeceksin, komşunun karısına, yahut kölesine, yahut cariyesine, yahut öküzüne, yahut eşeğine, yahut komşunun hiçbir şeyine tamah etmeyeceksin.

Toplam 10 bölümden ve her bölümü 55 dakikadan oluşan “Dekalog” (1989), hem alışılmadık süresi, hem izleyicisine verdiği mesajlar, hem de bunu yaparken başvurduğu özgün anlatım biçimiyle sinema tarihinde çok özel bir yere sahiptir. Bu On Emir'den altıncısını Zina Etmeyeceksin'i konu alan &Dekalog Altı& 1989 bir Kiéslowski filmi. Daha doğrusu bu emirlerin hepsini kapsayan bir derlemenin altıncı parçası. &Zina Etmeyeceksin& emrini duyunca akla gelen klasik film senaryolarından çok farklı ve ezber bozan karakterlerin bolca olduğu bir film.

Hayatımızın ayrılmaz bir parçası olan ilişkilerimiz, biz hiç farkında olmadan toplumun var etmek istediği ilişki türlerine benziyor zaman içersinde. İlişkide duygusal taraf kadın, güçlü tarafın da erkek olmasi gerektiği öğretilmesi gibi. Peki bütün bu ezberleri bozacak çok güçlü, cesaretli bir kadın ve aslında erkeklerin de duygusal olabiliceğini görebileceğimiz bir çift görseydik nasıl tepki veriridik? İşte Kiéslowski bize bunu tüm ayrıntılarıyla gösteriyor.

Öncelikle filmin hikayesinin temelinde -platonik- bir aşk hikayesinin yattığını söylemek lazım. Hikayenin merkezindeki iki karakterden birisi Tomék adlı, sarışın, henüz ondokuzunda gencecik bir çocuk, diğeri ise Magda, güzel, cesaretli, toplumun yaratmak istediği kadın karakterinden çok farklı kumral, uzun boylu bir kadın. Film, kadının postahane gişesinde çalışan postaci çocuğa para dekontunu verirken başlıyor. Ve sonra ayakkabısı ile uğraşan kadını süzerken ki bakışlarını yakalıyoruz genç çocuğu, 'para yok' derken de o anın tadını çıkarmaya çalışıyor ve uzun uzun inceliyor kadını. Bu sahnenin hemen arkasından çocuğu teleskop çalmak için bir dükkan camını kırarken görüyoruz ve artık karşı penceredeki sarışın kadınının bütün hayatını çocuğun gözüyle görüyoruz. Onun görmek istediklerini bizde uzun uzun izliyor ve izlemek istemediklerine de gözümüzü kapatıyoruz. Kadının hayatının bir yıldır çocuk tarafından izlendiği öğrenirken; çocuk daha önce arkadaşının kadını izlediğini söylerken çok rahat. -Sürekli olarak işittiğimiz- Namus kavramını altüst eden o bakışını unutmak çok zor. Sevdiği kadını eve mahpus edecek olan o muhafazakarlik-korumacı erkek duygusundan arındırılmış bir bakış idi.

Bu durumda karakterlerin yaşadığı mahalleye biraz değinmek gerekebilir. Koca koca binaların bulunduğu, herkesin herkesi kolaylıkla gözetleyebileceği ve marketinin, postahanesinin bulunduğu bir mahalle. Binalar birbirine ne kadar yakın ise film boyunca komşu ilişkilerinin de birbirine o kadar uzak olduğunu söylemek mümkün. Belki de Kiéslowski şehirleşmeye çaktırmadan bir gönderme yapmak istemiştir.

Romantik filmlerde çok sık karşılaştığımız kadının bir erkeğe aşık olup, erkeğin de bunu reddetip ben aşka inanmıyorum demesinin tam tersini göreceğimiz bu filmde: aşkı reddeden taraf kadın ve aşık olan taraf da erkektir. Erkek duygusallağının çok bariz bir şekilde gösterildiği bu film, toplumun erkeğin duygusal olduğunu gizleyip onu çok güçlü göstermek istemesine karşı yapılmış bir karşıçıkış denemesidir. Tomék'in Magda'yi görmek için ona sahte para dekontları göndermesinin yanında sabahları sütçülük yapması da eklenince, ister istemez kendimizi biraz daha Magda'nın hayatı içinde, ona müdahale ederken buluyoruz. Eve sevgilisini çagiran Magda'yi her gün belli saatlerde izleyen Tomék, Magda'nın sevgilisi ile seviştiğini görünce gaz servisini arayıp sevişmelerine engel olmaya çalışıyor. Tabii eğer Tomék bunu engellemediyse onların birleşme anlarında da gözlerini kapatıp izleyemedigini kendi ağzından duyuyoruz. Şu ayrıntıları da gözden kaçırmamak önemli bence; eve gaz servisi geldiğinde kapıyı açan kişinin Magda olmasi yine ezber bozan bir hareket ve tabii kendi evine sahip olmasi ve arkadaşlarını kendi evine, kendisine ait odasına davet etmesi de aynı şekilde.

Gulsuma Demir

Şubat 04, 2016 No şîrove

GULSUMAKÊ

Ev jî nû derketine!

Gîska Gerok

Çi digerî?

Mal û milkê min.

Ev jî kelevajiyek e.

Ez çi dixwînim?

Min çi temaşe kir?

Bişopîne